Archive for the ‘بیماریهای غیر واگیر’ Category

اشتباه بزرگ پروستات

ژانویه 5, 2011

شهرت سرطان پروستات نه بدلیل شیوع آن بلکه در واقع مدیون بهبودی کامل آن در صورت تشخیص زودهنگام است. در سال 1970 در راهروهای آزمایشگاه دانشکده پزشکی آریزونای امریکا آقای دکتر ریچارد آلبین استاد پاتولوژی و ایمونولوژی حین تحقیق بر روی نمونه های خونی بیماران مبتلا به اختلالات پروستات موفق به کشف آنزیمی شد که امروزه اندازه گیری سطح خونی این آنزیم از شناخته شده ترین راههای اسکرینیگ سرطان پروستات به حساب می اید /PSA- آنزیمی که از دل خود پروستات در می اید و در سال 1994 توسط سازمان غذایی و دارویی امریکا بعنوان روش غربالگری سرطان پروستات تایید شد , امروز دیگر چنگی بر دل کاشف خود نمی زند. آقای دکتر آلبین در مقاله ایی دردمندانه که در 9 مارچ سال جاری در مجله نیوریورک تایمز منتشر کرد با برانگیختن حیرت متخصصین امر , کارایی آنزیم کشف شده خود را در تشخیص سرطان پروستات به چالش کشاند. او بوضوح می گوید سالها تلاش کرده است تا این موضوع را شفاف سازد که PSA نقشی در تشخیص سرطان پروستات نمی تواند داشته باشد , در واقع این تست فقط به سادگی میزان انتی ژن پروستات خون شما را می گوید که در حالات دیگر مانند عفونت , التهاب خوش خیم پروستات و حتی استفاده از داروهای بدون نسخه مانند بروفن هم بالا می رود , بدون اینکه هیچکدام از اینها , سیگنالی برای سرطان باشند. و از همه مهمتر PSA قادر به افتراق دو نوع سرطان پروستات نیست » آنهایی که شما را می کشند وآانهایی که نمی کشند.

در واقع بیشتر سرطانهای پروستات تمایل چندانی به رشدبرق آسا وقبض سریع جان بیمار ندارند و بعبارت دیگر چنانچه بیمار به اندازه کافی خوش شانس باشد تا به سن کهولت برسد , به احتمال زیاد با سرطانش فوت خواهد شد تا از آن.

چه بسا مردانی که با مقادیر کم این آنزیم در آزمایش خون خود آسوده سر بر بالین می گذارند حال آنکه خطر جدی سرطان انها را تهدید می کند و مردان دیگر با مشاهده سطوح افزایش یافته آنزیم علیرغم اینکه از سلامت کامل برخوردار هستند , با دل نگرانی خود و خانواده شان به دنبال درمانهای هزینه بر و غیر ضروری باشند

وی با انتقاد صریح از شرکت های دارویی , آنها را بخاطر سود بیشتر ,مسئول ترغیب پزشکان به انجام بی رویه و بی خاصیت تست PSA می داند. او همچنین اصرار انجمن ارولوژِی امریکا را در استفاده از این تست بعنوان روش غربالگری درحالیکه همچنان موسسه ملی سرطان امریکا با دیده ابهام به این موضوع نگاه می کند و صراحتا اعلام می کند که هنوز مدارک آن ناکافی است , شرم آور خواند.

اقای دکتر البین می گوید : هرگز در رویایش نبوده که روزی استفاده از این آنزیم پروستاتی به بحرانی هزینه بر در بهداشت عمومی منجر شود و از جامعه پزشکی می خواهد با برخورد در برابر استفاده نامناسب تست غربالگری PSA , انجام بیهوده آنرا متوقف کنند و با این کار باعث حفظ میلیادرها دلار و جان میلیون ها نفر از درمان های عذاب اور و غیر ضروری شوند.
منبع

تمبر یادبود برای باارزش‌ترین تلاش‌های پزشکی

سپتامبر 19, 2010

– از کشف پنی‌سیلین تا شناخت چرخه زندگی انگل مالاریا و سی.تی.اسکن همگی موفقیت‌های پزشکی بی‌نظیری هستند که جان میلیون‌ها انسان را نجات داده‌اند. تمبرهای حاضر برای یادبود این تلاش‌ها طراحی شده‌اند. کمتر شاهد تصاویر مرتبط با دانش پزشکی روی تمبرهای پست بوده‌ایم. اما این‌بار تعدادی از تمبرهای یادبود که توسط پست سلطنتی انگلستان به تازگی منتشر شده‌اند، منحصرا به دانش پزشکی و موفقیت‌های آن در دو قرن حاضر پرداخته‌اند.

 ظهور اولین مسدودکننده‌های بتا

 این داروها که اولین‌بار در سال 1962/1331 به شکل پروپرانولول توسط جیمز دبلیو.بلک کشف و بعدها به مسدودکننده‌های بتا معروف شدند، تحول بزرگی در کنترل بیماری‌های قلبی ایجاد کردند.

این داروها در حال حاضر در سطح وسیعی برای کنترل آریتمی قلبی، مراقبت از شخص در برابر انفارکتوس میوکارد (حمله قلبی) و پرفشاری خون مورد استفاده قرار می‌گیرند و سهم بزرگی از نیازهای پزشکی و داروشناسی قرن بیستم را به خود اختصاص داده‌اند.

کشف غیرمترقبه پنی سیلین

 کشف پنیسیلین توسط الکساندر فلمینگ در سال 1307/1928 را باید نمونه بارزی از یک کشف غیرمنتظره علمی دانست. فلمینگ فراموش کرد در یکی از پتری‌های محتوی محیط کشت باکتری‌ها را ببندد و زمانی که به آزمایشگاه بازگشت با مهمان ناخوانده‌ای مواجه شد که توانسته بود رشد باکتری‌ها را متوقف کند. این کپک آبی رنگ Penicillium notatum نام داشت.

 فلمینگ این ماده تازه را پنیسیلین نامید و به این شکل دوران تازه‌ای در درمان با آنتی‌بیوتیک‌ها آغاز شد.

ساخت اولین مفصل سر استخوان ران

 ژان کارنلی تحقیق در مورد جایگزین مفصل سر استخوان ران را در سال 1328/1949 و زمانی شروع کرد که مشغول آزمون‌های بالینی در بیمارستانی نزدیک ویگن در منچستر بود.

 به نتیجه رساندن چنین پروژه پیچیده‌ای سال‌ها به طول انجامید اما کارنلی در نهایت با گذر از موانع بسیاری موفق شد در سال 1962 اولین ایمپلنت سر استخوان ران از جنس پلی اتیلن را ابداع کند.

عدسی مصنوعی برای چشم

زمانی که هارولد ریدلی به معالجه مصدومین نیروی هوائی در جنگ دوم جهانی می‌پرداخت به نکته جالب‌توجهی دست پیدا کرد. چشم خلبانان و سایر مصدومین تراشه‌های پرسپکس را که با خرد شدن کابین هواپیما به بخش‌های داخلی آن برخورد کرده بودند، پس نمی‌زد و در واقع سیستم ایمنی بدن این تراشه‌ها را به عنوان اجسام خارجی نمی‌شناخت.

این تجربه باعث شد ریدلی به فکر تولید عدسی‌های مصنوعی بیفتد که می‌توان آنها را به صورت ایمپلنت درون چشم‌های آسیب‌دیده قرار داد. اولین عدسی مصنوعی برای درمان آب مروارید در نوامبر 1949/آبان‌ماه 1328 در بیمارستان سنت‌توماس لندن به کار گرفته شد و این آغاز یکی از موفق‌ترین تجارب پزشکی قرن‌های حاضر بود.

 اثبات انتقال مالاریا توسط نوعی پشه‌

 در سال 1897/1276 رونالد راس وجود انگل مالاریا در بدن پشه آنوفل را کشف کرد. فرض اولیه توسط پاتریک منسون مطرح شده بود اما راس توانست این انگل را از بدن پشه‌ای که فرد مبتلا به مالاریا را نیش زده بود، استخراج کند.

 علاوه بر این راس با بررسی پرندگانی که به مالاریا مبتلا شده بودند به چرخه حیات انگل مالاریا دست پیدا کرد و در نهایت موفق شد انتقال بیماری از پرنده آلوده به پرنده سالم و ارتباط آن با آغاز بیماری در انسان را اثبات کند.

مقطع‌نگاری رایانه‌ای استفاده از اسکن سه‌بعدی در پزشکی

 ایده بسیارتازه‌ای به نظر می‌رسد اما گادفری هانسفیلد، آغازگر این روش آنرا در اولین سال‌های دهه 1350/1970 مطرح کرده است. او به این نتیجه رسید که با تابش پرتوهای ایکس از زوایای مختلف به یک جعبه می‌توان محتوای آنرا به دقت شناسایی کرد.

او به زودی نمونه اولیه‌ای از این دستگاه را ابداع کرد و با استفاده از آن مغز یک گاو را مورد بررسی قرار داد. پس از آن نوبت به مغز هانسفیلد رسید و سال 1971/1350 اولین آزمون‌های بالینی با استفاده از این دستگاه آغاز شدند. اولین آنها تصویربرداری از یک کیست مغزی بود. امروزه سی.تی.اسکن یا مقطع‌نگاری رایانه‌ای یکی از روش‌های تصویربرداری پزشکی شناخته‌شده در سراسر جهان است.

منبع: نیوساینتیست   ترجمه:محبوبه عمیدی

ایاIQ ایرانیان روبه نزول است؟

ژانویه 13, 2010
شهرام یزدانی،دانشیار دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی: اعلام میانگین ضریب هوشی 84 برای ایرانی‌ها، سبب تعجب بسیاری از نخبگان ایران گردید. عده‌ای با انكار این آمار درصدد اعتراض به آن برآمده‌اند، اما برای اینجانب، این آمار هیچ‌گونه جای تعجبی نداشت، زیرا این موضوع را در سال 1379 در سخنرانی در سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی تحت عنوان نظریه ترقیق هوشی (Intellectual Dilution) پیش بینی كرده بودم. در این مقاله به اختصار علل افت میانگین ضریب هوشی در كشور را بررسی خواهم كرد و سپس به راهكارهای مقابله با این رخداد تلخ خواهم پرداخت.
ضریب هوشی چیست و اهمیت آن در چیست؟
ضریب هوشی IQ یك نسبت است كه از تقسیم سن عقلی بر سن تقویمی ضربدر صد به دست می‌آید. اگر سن عقلی با سن تقویمی یكسان باشد، ضریب هوشی صد می‌شود ولی در بعضی مواقع در بعضی افراد سن عقلی بیشتر می‌شود كه این فرد هوشی بیشتر از سایر افراد دارد.
برای به دست آوردن سن عقلی راه‌های زیادی وجود دارد و معمولا كارشناسان از تست‌های خاصی استفاده می‌كنند كه جنبه‌های مختلفی مانند تشخیص الگوها، قدرت حافظه كوتاه ‌مدت، استفاده فرد از واژه‌ها، سرعت محاسبه فرد، درك روابط یا جبر، اطلاعات عمومی، محاسبات ریاضیات، درك فضایی، منطق و املا را ارزیابی می‌كند.
اخیرا در مورد صحت نتایج آزمون‌های هوش متداول شبهات زیادی وارد شده است. انجمن روان‌شناسی آمریكا در سال 1995 هوش را به عنوان «توانایی فهم مسایل پیچیده، انطباق موثر با تغییرات محیطی، یادگیری به دنبال تجربیات، استفاده از اشكال مختلف استدلال و فایق آمدن بر مشكلات از طریق تفكر» تعریف كرده است.
این انجمن بر این موضوع تاكید دارد كه آزمون‌های متداول هوش به هیچ وجه توانایی سنجش چنین سازه انتزاعی پیچیده‌ای را ندارد. مطالعات متعدد، ارتباط مثبت و قوی بین ضریب هوشی با موفقیت تحصیلی، میزان درآمد، سطح سلامت، طول عمر و سطح اجتماعی و ارتباط منفی و قوی با بی‌كاری و ارتكاب جرایم را نشان داده است. به این ترتیب موضوع ضریب هوشی پایین یا افت ضریب هوشی و در مقابل آن سازوكارهای ارتقای ضریب هوشی به یك مقوله راهبردی اجتماعی و اقتصادی در بسیاری از كشورها تبدیل شده است. به این ترتیب دستیابی به میانگین ضریب هوشی بالاتر یكی از ابزار توسعه و به طور هم‌زمان یكی از دستاوردهای مهم توسعه محسوب می‌گردد.
ضریب هوشی اقوام و ملل
مطالعات فراوانی روی تفاوت متوسط ضریب هوشی در كشورهای مختلف صورت گرفته است.
میانگین ضریب هوشی در آمریكا و انگلستان حدود 100 است. این عدد برای شهروندان ژاپنی، چینی، كره‌ای، هنگ كنگی و تایوانی 105 و برای تركیه، كشورهای خاورمیانه و جنوب آسیا بین 78 و 90 و برای كشورهای آفریقایی پایین تر از صحرای آفریقا بین 65 تا 75 است. در این میان كشور ما ایران با ضریب هوشی متوسط 84 رتبه 97 را بین 185 كشور جهان دارا می‌باشد. هوش یك سازه انتزاعی مولتی فاكتوریال محسوب می‌شود و هنگامی كه صحبت از تفاوت ضریب هوشی بین دو فرد می‌شود تفاوت‌های ژنتیكی، تفاوت‌های محیط فیزیكی، تفاوت‌های محیط روانی و تفاوت‌های آموزشی به خصوص در دوران كودكی می‌تواند توجیه كننده تفاوت ضریب هوشی باشد، اما هنگامی كه با تفاوت میانگین ضریب هوشی میان دو كشور یا دو نژاد مواجه می‌شویم قایل شدن به تفاوت ژنتیكی، به نوعی به معنای وجود نژاد برتر (ژن برتر) است.
در واقع در توجیه تفاوت ثروت ملل در طول تاریخ توجیهات زیادی آورده شده است. منتسكیو (1748) آب و هوای معتدل را مهم‌ترین علت برای ثروت ملل می‌دانست، آدام اسمیت (1776) مهارت‌های انسانی، تخصص‌گرایی و وجود یك بازار آزاد را عامل اصلی توسعه فرض می‌كرد، توماس مالتوس در سال 1817 شناسایی عوامل موثر بر فقر و ثروت ملل را مهم‌ترین چالش پژوهشی در حوزه اقتصاد سیاسی می‌داند.
(more…)

تصاویر برتر دنیای پزشکی در سال 2009

اکتبر 19, 2009
ولکام پیکچرز در ادامه سنت ده ساله خود، برترین تصاویر خلاق در زمینه پزشکی، تاریخ اجتماعی، سلامت و زیست‌شناسی را در سال 2009 انتخاب و معرفی کرد.

ولکام پیکچرز (تصاویر ولکام) بخشی از اتحادیه ولکام است که در تحقیقات مربوط به سلامت سرمایه‌گذاری می‌ کند. این شرکت ده سالی است که جوایزی را به تصاویر خلاق در زمینه پزشکی، تاریخ اجتماعی، مراقبت‌های سلامت و زیست‌شناسی اهدا کرده است. تصاویر زیر 19 عکس برتر سال 2009 هستند.

این، تصویر ریزنگار الکترونی یک دانه گل پرنده بهشت (Strelitzia reginae) است. این گیاه، بومی‌ آفریقای جنوبی است و گل‌هایی به رنگ‌های مشخص آبی و نارنجی دارد که شباهت زیادی به یک پرنده خوش‌رنگ دارد. این دانه در اصل به عنوان نمونه‌ای برای نقاشی رنگ روغن آنی کاوانا تهیه شده بود، اما علاقه دیو مک‌کارتی به این دانه باعث تولید این عکس حیرت‌آور شد. ( عکس از: آنی کاوانا و دیو مک کارتی)

کوپلیمرها می‌توانند در داروسازی ریزذرات مورد استفاده قرار گیرند. از پلیمرهایی که در حلال‌های اسیدی حل نمی‌ شوند، می‌‌توان برای روکش کردن یک دارو و جلوگیری از باز شدن آن در شکم استفاده کرد؛ یا پلیمرهایی که دیر حل می‌شوند می‌توانند دارو را دیرتر آزاد کنند و تعداد دفعاتی را که شخص باید دارو مصرف کند، کاهش دهند.
ذرات داخلی که در اینجا با رنگ نارنجی نشان داده شده‌اند، با داروی پردنیزولون پر شده‌اند که برای درمان بیماری‌های روده‌ای استفاده می‌شود. بخش بیرونی که به رنگ آبی است، کوپلیمری است که اطراف آن را به شکل کپسول می‌ پوشاند. (عکس: آنی کاوانا)

(more…)